ویکی نیکی

راهنمای هوشمند نیکوکاری

وقف مشارکتی

وقف مشارکتی وقفی است که برای موضوعی مشترک و با مشارکت چند واقف انجام می گیرد. به عبارتی دیگر واقفان، با هر تعداد و با هر مقدار سرمایه می‌توانند در وقف مذکور مشارکت کنند.

یکی از ویژگی های مهم وقف مشارکتی، گسترش فرهنگ وقف به تمامی سطوح درآمدی جامعه است. افراد با هر سطح درآمدی می توانند در کار نیک مشارکت داشته باشند و صرفا منابع مالی زیاد ملاکی برای کمک رسانی نیست.

طبق اسناد تاریخی و به گزارش روابط عمومی اداره کل اوقاف وامور خیریه خراسان شمالی ،اولین وقف مشارکتی در سال ۱۳۰۲ هجری شمسی صورت گرفته است. تعدادی از خیرین بیرجندی، بنگاه آب لوله علی‌آباد این شهر را به عنوان وقف مشارکتی ثبت کردند. بنگاه آب لوله علی آباد بیرجند، اولین سازمان آبرسانی در ایران است که در سال ۱۳۰۲ خورشیدی، به منظور تامین آب قابل شرب مردم شهر بیرجند، توسط ۳۰ تن از نیکوکاران این شهر تاسیس شد. فعالیت این سازمان خیریه باعث گردید تا شهر بیرجند به عنوان دومین شهر در ایران از لوله کشی آب شهری برخوردار شود. 

توزیع اوراق وقف یکی از اقدامات انجام شده در زمینه وقف مشارکتی بوده است. اوراق وقف، ابزاری برای جمع آوری سرمایه‌ های کوچک در کنار یکدیگر است که با عقد شرعی برای احداث یک پروژه عام‌ المنفعه ثبت می ‌شوند.

اوراق وقف یا بهادار اسلامی، اوراق با نامی است که به قیمت اسمی مشخص برای مدت معین (زمان احداث پروژه) منتشر‌‌‌‌ می‌شود و به واقفانی که قصد مشارکت در ساخت طرح‌‌‌‌ های عام المنفعه و غیر انتفاعی نظیر بیمارستان‌ ها، مدارس روستایی و خانه‌‌‌‌ های سالمندان و… را دارند، واگذار می گردد. به عبارتی دیگر، این گونه طرح‌ ها که متولی ساخت آن دولت است و به علت کسری بودجه با مشکل تامین سرمایه آن مواجه‌ اند، با سرمایه نیکوکاران و واقفین ساخته شده و در اختیار عموم قرار‌‌‌‌ می‌گیرد.

صندوق ملی سرمایه‌گذاری موقوفات و صندوق‌‌‌‌های نیکوکاری دو ابزار مالی دیگر هستند که به منظور بهره‌ وری از موقوفات در سازمان بورس مورد استفاده‌‌‌‌ قرار می گرفتند.

متاسفانه توزیع اوراق وقف کار گشا نبوده و نتواسته است مشکلات جامعه را رفع کند. عدم اطلاع و آگاه سازی درست سازمان اوقاف در مورد اوراق وقفی، نبود نظارات کافی و کار آمد بر این اوراق ، عدم اعتماد متولیان به وقف مشارکتی و همچنین شبهاتی درباره صحت احکام وقف مشارکتی مزید بر علت شد تا این کار با موقفیت انجام نشود.

تجربیات نشان داده اند که در این شرایط بهترین راه حل ایجاد تشکل های کوچک و همکاری تعداد کمی از واقفان با یکدیگر است تا در سطح خرد بتوانند مشکلات را رفع کنند. در سطح کلان احتیاج به فرهنگ سازی مناسب است و زمان زیادی می برد تا افراد باور های دینی خود را با تغییرات در جامعه همسو کنند.

 

نویسنده: محدثه سحرخیز

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.