ویکی نیکی

راهنمای هوشمند نیکوکاری

وقف نوین

پیشرفت تکنولوژی زمینه ساز ایجاد ابزارهایی شده که سهولت، سرعت، صرفه جویی در زمان و کارایی بهتر در انجام امور از ویژگی های بارز آن هاست. گسترش ابزارهای ارتباطی موجب شده تا نیکوکاری چهره ی تازه ای به خود بگیرد.

افراد می توانند در کوتاه ترین زمان با استفاده از موبایل، تبلت، رایانه شخصی و... از طریق اینترنت در کار خیر مشارکت کنند. سامانه های پیامکی، ربات های تلگرامی و  برنامه های کاربردی (اپلیکیشن) نمونه هایی از این فعالیت ها در زمینه ی کار نیک هستند.

نیاز انسان ها در طول زمان تغییر می کند و در دوره های مختلف بر حسب شرایط جامعه عوض می شود. در گذشته واقفان با مشاهده وضع نامناسب زندگی، کمبود بهداشت و درمان، به فکر وقف حمام، بیمارستان و ... افتادند. اما امروزه نیاز جامعه تغییر کرده  و وقف های گذشته دیگر کار گشا نیست. برای آن که وقف نوین بتواند پاسخ گو نیاز های جامعه باشد باید همراه با تغییرات پیش برود. 

آمار نشان می‌دهد که شمار موقوفات پس از پیروزی انقلاب اسلامی افزایش چشمگیری داشته است واقفان با اندیشه های خیرخواهانه خود می توانند این موقوفات را هم سو نیاز جامعه پیش ببرند و باعث ارتقا سطح زندگی مردم شود.

همانطور که مقام معظم رهبری، اواخر سال 90 در باب وقف نوین، فرمودند: برای ترویج فرهنگ وقف لازم است موضوعات جدیدی به مردم معرفی شود تا انگیزه‌ ها و سلیقه‌ های بیشتری جذب شود که در این راستا برخی حوزه های مناسب برای وقف‌ نوین عبارتند از : حوزه‌ های پژوهش و آموزش، علوم هسته‌ای، سهام، پزشکی و… .

 


حجت الاسلام و المسلمین آقای محمد زاده مدیر کل  اوقاف استان تهران نیز به منظور بهره گیری از وقف در رفع نیاز روز جامعه گفتند: «در دنيا امروز كه نياز های اقتصادی گسترده شده وقف می تواند برای ريشه كن كردن فقر به طور مطلق مثمر ثمر باشد.

زماني مسجد و مدرسه در اولویت نیازهای جامعه قرار داشت . الان هم نیاز به مسجد و مدرسه داریم ولی این نیازهای در اولویت نیست.

امروز برخی بیماری ها مانند سرطان برای خانواده ها و جامعه مشکل ساز شده است. بيمارستان و رفع مشكلات بيماران بخصوص بیماران سرطانی به یکی از اولویت جامعه تبدیل شده است.»

 

 وقف نوین به دو صورت اتفاق می افتد:

  1. نیات نوین
  2. موقوفات نوین

در نوع اول موقوفات به خودی خود نوین نیستند و این نیت واقف است که نوین می باشد. برای مثال واقف بخشی از درآمد خود را وقف ساخت یک فیلم و یا مدیریت یک وب سایت می کند. از دیرباز نیز وقف هایی از این جنس وجود داشته اند مثل ریختن دانه برای پرندگان، تامین غذای گربه ها و یا کاشت درخت و ...

اما منظور از نوع دوم وقفی است که در آن موقوفه به ذات نوین است. مانند وقف کردن یک وب سایت و یا بنر های تبلیغاتی در صفحات وب سایت ها و ... . در باب همچنان شبهات فقهی وجود دارد و تاکنون اتفاق نظری در این موضوع، صورت نپذیرفته است. چراکه احکام وقف که در گذشته وجود داشته اند دیگر جواب گوی فضا هایی از این دست نیستند و تا کنون از سوی سازمان اوقاف و امور خیریه جوابی به آن ها داده نشده است. بنابراین گرچه ممکن است این وقف از منظر علم فقه وقف نباشد و ویژگی های تعریف شده برای وقف را دارا نباشد، اما در هر صورت می توان آن را نوعی کار خیر در نظر گرفت که همان کارکرد وقف را دارد.

 

 مواردی از وقف نوین 

  • یکی از نمونه های بارز عرصه وقف نوین شرکت گوگل است که یک درصد سهام خود و منافع سالهای آینده آن را تحت عنوان بنیاد گوگل وقف کرده است.  بنیادی که در زمینه های اقتصادی، آموزشی، وقوع بحران و رفع نابرابری ها اقدامات موثری انجام داده است .
  • برای مثال کارمندان یک ماهنامه، تعدادی از صفحات ماهنامه خود را با نیت درج اخبار و اطلاعات پیرامون آزادسازی زندانیان جرائم غیر عمد و کمک به ستاد دیه وقف کرده است.
  •  افزایش بیماری و هزینه های بالای درمان پزشکان را به این فکر انداخته که ساعاتی از وقت خود را وقف درمان افراد نیازمند و محروم کنند.
  • فعالیت سایت ویکی نیکی شامل طراحی سایت، خدمات پرداخت و مشاوره به موسسات نیکوکاری می باشد. در  همین راستا اقدام به طراحی سایت مجموعه امید فردا نموده است که این اقدامی در جهت مسئولیت اجتماعی ویکی نیکی و همین طور گسترش فرهنگ حسنه وقف نوین است.
  • وقف پردازنده

 

مصادیق وقف نوین

وقف مشارکتی: وقفی است که برای موضوعی مشترک و با مشارکت چند واقف انجام می گیرد که مهم ترین مزیت آن، گسترش فرهنگ وقف به تمامی سطوح درآمدی جامعه است. یکی از اقدامات صورت گرفته در وقف مشارکتی توزیع اوراق وقفی است، افراد با هر سطح درآمدی می تواند این اوراق را خریداری کنند و در این سنت حسنه مشارکت داشته باشند.

وقف فضای مجازی(سایبری): منظور موقوفه هایی است که با کامپیوتر و اینترنت پیوستگی داشته و در فضای سایبری و مجازی صورت می گیرد.

 لازم به ذکر است که وقف نوین صرفا به این موارد محدود نمی شود و  از آن جایی که برآوردن نیاز های روز جامعه ضروری است، بنابراین ممکن است با توجه به شرایط و نیازها، مصادیق وقف نیز تغییر یابند. برای نمونه بدیهی است یکی از نیاز های بارز افراد جامعه نیاز به انرژی است به این ترتیب در آینده نزدیک وقف یک نیروگاه یا بخشی از انرژی تولید شده نباید دور از ذهن باشد. 

 

 

 

 

نویسنده: محدثه سحرخیز

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.